Zimne światło nocy

Promieniowanie ultrafioletowe nazywa się czasem zimnym światłem, ponieważ lampy ultrafioletowe emitują bardzo mało ciepła. W odniesieniu do tego rodzaju promieniowania stosuje się też określenie "czarne światło", ponieważ, jak już wspomniano, jest ono niewidoczne dla człowieka. Aby zrozu­mieć naturę fotoluminescencji, należy się przyj­rzeć zachowaniu atomów poddanych działaniu pro­mieniowania ultrafioletowego. Gdy promienie światła padają na atomy substancji o właściwo­ściach fluorescencyjnych, niektóre elektrony są wybijane ze swego naturalnego położenia. Elektro­ny te, wracając na swoje pierwotne pozycje, od­dają nadmiar energii, a substancja (gaz, ciecz lub kryształ) zaczyna emitować światło. Istnieje wie­le minerałów o właściwościach fluorescencyjnych. Niektóre z nich są wzbudzane przez promienie ultrafioletowe, inne reagują na fale odmiennej dłu­gości, na przykład promieniowanie rentgenowskie. Zazwyczaj są to niezbyt efektowne, białe minera­ły, kiedy jednak skierujemy na nie źródło promie­niowania elektromagnetycznego, jarzą się w ciem­nościach różnymi kolorami.

W przypadku niektórych minerałów wszystkie próbki tej samej substancji wykazują właściwości fluorescencyjne, są jednak i takie minerały, spośród których tylko pojedyncze okazy świecą w ciem-, ności. Kolekcjonerzy minerałów na swoje wypra­wy wyruszają często w nocy, wyposażeni w prze­nośne lampy ultrafioletowe - w ich zimnym świetle niektóre minerały świecą już z daleka. Lampy ul­trafioletowe nie tylko ułatwiają poszukiwania, ale i umożliwiają identyfikację minerału. Ulubionym miejscem poszukiwań są hałdy w pobliżu nieczyn­nych kopalń i inne wyrobiska.